StudyGuide - Courses

Poznawanie Zagłady od Kul

Obejrzyj nagrane relacje świadków, przeczytaj dokumenty towarzyszące i odpowiedz na pytania z nimi związane.

Dostęp do dokumentów towarzyszących

Świadek

Vasile B.

Kraj

Mołdawia

Data i miejsce urodzenia

1921, Scăieni

Rok nagrania relacji

2013

Link do mapy InEvidence (YahadMap)

Dowiedz się więcej

Scăieni, MOŁDAWIA

Scăieni to wieś położona na wschód od Edineț. Zaraz po przybyciu wojsk rumuńskich wszyscy Żydzi z wioski zostali zgromadzeni, rozstrzelani i pochowani w wiosce. Miejscowy zarządca, adwokat, poskarżył się Rumunom, że Żydzi nie powinni być grzebani we wsi. Ciała zostały więc ekshumowane i ponownie pochowane na skraju wsi, w dole przeznaczonym do pochówku zwierząt. Vasile był świadkiem rozstrzelania dwóch kolumn Żydów, którzy zatrzymali się w Scăieni.
Wraz z Vasilem, zespół Yahad - In Unum udał się na miejsca zbrodni, Dwa groby znajdują się na pastwisku około 50 metrów od drogi. Nie ma tam pomnika, a ciała ofiar nadal tam spoczywają. W pobliżu znajduje się kolejny masowy grób, w którym pochowani są Żydzi ze Scăieni.

Vasile B. urodzony w 1921 r. © Victoria Bahr - Yahad-In Unum

Vasile B. podczas wywiadu © Victoria Bahr - Yahad-In Unum

Glosariusz

Nota historyczna o Mołdawii i Rumunii
Znajdująca się pod dominacją radziecką Mołdawia została zaatakowana przez rumuńską armię i żandarmerię pod koniec czerwca 1941 roku. Sprzymierzeni z nazistami Rumuni brali czynny udział w eksterminacji ludności żydowskiej. Rumunia pod rządami Antonescu była bezpośrednio odpowiedzialna za zamordowanie ponad 300 000 Żydów w swoich regionach przygranicznych i na okupowanych przez siebie terytoriach radzieckich.

Oddziały paramilitarne
Omawiane przez świadka oddziały paramilitarne były lokalnymi lub rumuńskimi oddziałami pomocniczymi.

Kwestionariusz

1 - Ile lat miał Vasile w czasie tych wydarzeń?

2 - W jaki sposób Vasile stał się świadkiem rozstrzeliwań? Ilu z nich był świadkiem?

3 - Co się stało z żydowskimi dziećmi? Kto wykopał groby? Co się stało z ciałami żydowskich ofiar podczas drugiego rozstrzelania?

4 - Kim byli zabójcy? Kto dał broń mieszkańcom Scăieni w celu zabicia Żydów?

5 - Jaka była główna motywacja zabójców według Vasile?

6 - Dlaczego niektórzy z zabójców wyrażali niezadowolenie?

7 - Skąd rumuńscy żandarmi wiedzieli, gdzie mieszkają Żydzi ze Scăieni?

8 - Wymień pięć etapów zbrodni?

9 - Jak myślisz, dlaczego świadek zgodził się opowiedzieć tę historię 80 lat po wydarzeniach?

10 - Czy Twoim zdaniem rejestrowanie i rozpowszechnianie tego typu świadectw jest ważne?

Dodatkowe źródła

Siegnij po dodatkowe materiały edukacyjne, w tym artykuły i zalecaną lekturę, aby uzupełnić wiedzę.

Informacje historyczne

Scăieni to wieś w powiecie Donduşeni w północnej Mołdawii. W 1930 r. w Scăieni mieszkało około dwudziestu Żydów wśród 2 414 mieszkańców, głównie Mołdawian i Słowian. Niektórzy Żydzi w Scăieni byli kupcami i właścicielami sklepów. Świadek YIU Vasile B., urodzony w 1921 r., pamięta swoich żydowskich sąsiadów, Pinkausa i Ianko. Żydzi z wioski chodzili do synagogi w Bricevie, oddalonej o około 16 km. W 1930 r. Żydzi w Bricevie liczyli 2 431 osób, co stanowiło prawie 89% całej populacji, czyniąc Bricevę jedną z najważniejszych społeczności żydowskich w okręgu Donduşeni. W Bricevie znajdowało się kilka synagog, cmentarz żydowski, kilka chederów oraz łaźnia.

GALERIA ZDJĘĆ

ZESPÓŁ YIU Z VASILEM B.